Theaterdominee op de planken

Doetinchem - Zaterdag 19 oktober komt David Heek naar Doetinchem, de eerste theaterdominee van Nederland. Met een totaalprogramma vol sketches, verhalen, liedjes, gedichten en gekkigheden over de eerste bijbelboeken van Genesis.

In de vroege ochtend van een februari-dag in 2017 kreeg hij een droom. David Heek, 37 jaar, zag zichzelf bezig in het theater. Op een podium, in de schijnwerpers, met publiek. En met de bijbel. Toen hij wakker werd wist hij het: ik word theaterdominee. Hij zegde zijn baan op en maakte een website aan. Twee jaar later tourt de goedlachse Heek rond door Nederland. Op zaterdagavond 19 oktober doet hij Doetinchem aan. In Het Nieuwe Dijkhuis speelt hij zijn eerste theatercollege.

Theaterdominee, wat moeten we ons daarbij voorstellen?
'Eigenlijk zegt het woord het al. Het is een combinatie van theater, bijbel en performance. Ik hou van preken, maar er is natuurlijk meer mogelijk dan alleen praten. In de droom kwam bij mij naar boven wat ik diep vanbinnen wilde doen. Ik hou ook van sketches, taal- en woordgrappen, interactie, liedjes, gekke gedachten en mooie gedichten. Zo kwam ik op de combinatie van theater en theologie. En op de naam theaterdominee.'

Je noemt het een theatercollege. Wat is dat?
'Je kunt het vergelijken met het tv-programma DWDD University, waar een wetenschapper je binnen anderhalf uur wegwijs maakt in het heelal. Hoe oud en groots het is en hoe het nog altijd uitdijt. Of laatst vertelde een neuropsycholoog van alles over ons brein. Nou, zoiets doe ik met de oude bijbelverhalen. DWDD University vind ik boeiend maar ook wat aan de droge, wetenschappelijke kant. In mijn theatercolleges leg ik ook humor en gekkigheid. "Leuk leren" noem ik het.'

Ga jij het dan ook hebben over God? Ligt dat niet te gevoelig? En zitten mensen daar op te wachten?
'Welke God?' David laat een brede glimlach zien. Dan serieuzer: 'Kijk, ik begrijp heel goed dat mensen afhaken bij God of bij de kerk. Ik ben op dit moment zelf ook kerkloos, zoals ik dat noem. Maar spiritualiteit en zingeving zijn wel populair. Kloosters zijn een jaar vantevoren volgeboekt voor retraites en stilteweekenden. Wat mensen niet willen is gelijkhebberij en gedogmatiseer. Dit is goed, dat is slecht. Dit moet je wel geloven, dat mag je niet hardop zeggen. Dat levert hokjesdenken op, en daar heb ik echt een broertje dood aan.
Ik geloof in God, maar ik vind de vraag 'welke God?' echt een goede vraag. In de eerste plaats voor mezelf. En dan, met ruimte en nieuwsgierigheid, in het gesprek met anderen. En dat we dan niet voor de gemakkelijke antwoorden gaan. Dat is zo, eh, gemakkelijk. Bovendien: als we de vraag krijgen of we in de liefde geloven, zegt 9 van de 10 mensen volmondig ja. Ik vertrouw erop dat God liefde is. Dus ik geloof in de liefde. En dan wordt het interessant. Want dat is al lastig genoeg. In onze tijd in de liefde blijven geloven, nou, succes! Wie doet dat nog? Wie durft dat vol te houden? Ik denk dat God, als we even doorvragen, ons probleem niet is. Het punt is dat we vaak zijn opgegroeid met opgelegde beelden van God die niet deugen. Beelden die ons pijn hebben gedaan. En boos of gefrustreerd hebben gemaakt. Die beelden aan gruzelementen slaan vind ik een noodzakelijke opdracht. Past ook goed in het theater natuurlijk.' Opnieuw een brede lach. 'Ik kan en wil gewoon niet in een saaie God geloven die mensen zijn wil oplegt, in een tang houdt of in hun eigen kerkje laat terugtrekken.'

Waar gaat je eerste theatercollege over?
'Over de eerste hoofdstukken van de bijbel. Genesis. Het zevendagen-scheppingsverhaal en het verhaal van Adam en Eva in het paradijs. En een pratende tuinslang.'

Wat kunnen we in 2019 met die verhalen? Dat zijn toch sprookjes?
Eerder oosterse wijsheidsmythes met veel herkenbare elementen. Toch benaderen mensen die hoofdstukken tegenwoordig anders. Veel rationeler. Is het wel of niet waargebeurd? Dat vind ik jammer. Ik denk dat het al een hoop scheelt als we dat scheppingsverhaal uit de evolutie-versus-geloof-wedstrijd halen. Dat levert echt niets op. Helemaal als je bedenkt dat de bijbelschrijvers geen wetenschappers waren, het woord 'evolutie' niets eens kenden, en een ander verhaal wilden vertellen. Ik heb ontdekt dat Genesis meer over onze tijd en vragen gaat dan ik altijd heb gedacht. Veel van wat in die verhalen speelt, zie ik juist vandaag terug. In ons klimaatprobleem, voedselgebruik, tijdverdrijf en de verspreiding van fakenews op Twitter en Facebook. De oude verhalen laten patronen zien die nu ook weer opduiken. Erg leerzaam. En wijs. En grappig, dat ook.'

Tot slot: wat weet je van Doetinchem?
'Ik ben er nog nooit geweest. Ik ben een voetballiefhebber, dus verder dan De Graafschap kom ik even niet. Ik vin dat vechtvoetbal uit het hart mooi. Alleen die kleuren, dat is wel een dingetje voor me. Ik kom uit Spakenburg, en ik ben een echte rooie IJsselmeervogel.' En dat laat hem voor de laatste keer breed glimlachen.

Theaterdominee David Heek speelt op zaterdag 19 oktober in Het Nieuwe Dijkhuis. Het theatercollege 'OMG, stel je eens voor!' begint om 20.15 uur. Kaarten zijn vanaf 19.30 uur te koop aan de kassa (15,00 euro) of via www.truetickets.nl/theaterdominee (12,50 euro) en de site van Het Nieuwe Dijkhuis.


 

Meer berichten