Burgemeester Mark Boumans van Doetinchem.
Burgemeester Mark Boumans van Doetinchem. (Foto: Bert Vinkenborg)

In gesprek met burgemeester: Democratisch experiment door burgers aan het woord te laten

Burgemeester, in Frankrijk startte onlangs een democratisch experiment door 150 via loting gekozen burgers te laten bedenken hoe de CO2-uitstoot terug kan. 150 burgers in een land met bijna 67 miljoen inwoners. Hoe democratisch is dat?

"In algemene zin zou ik zeggen dat het niet democratisch is. De getalsverhouding is statistisch gezien onverantwoord en je moet je afvragen hoe de besluitvorming die erop volgt in de pas blijft met wat het publiek graag ziet en wil. De briljante oplossing voor het beter betrekken van burgers en bereiken van draagvlak is volgens mij nog niet gevonden. In die zin blijft democratie de minst slechte bestuursvorm zoals al eeuwen gezegd wordt."


Is dit een model dat ook bij ons navolging verdient?

"We hebben hier het Achterhoek Panel: dat heeft wel een functie, maar geen besliskracht. In de politiek gaat het doorgaans niet om één thema maar om verschillende samenhangende zaken. Voor een strategische langeafstandvisie is soms iets anders nodig dan een panel. Overigens is het Achterhoeks experiment een interessante ontwikkeling waar ook Binnenlandse Zaken met interesse naar kijkt. De vraag is naar welke maatschappelijke ontwikkelingen we kijken we en wat doen we ermee. Overigens heeft het panel wel veel deelnemers en daardoor wel informele zeggingskracht."


Welk doel is ermee gediend? Draagvlak of slagkracht?

"Een oplossing daarvoor kan zijn de overheid kleiner te maken en minder dingen centraal te willen regelen. Draagvlak is een wezenlijk kenmerk van de democratie. De prijs van democratie is dat je wel eens moet inleveren op snelheid."


In Frankrijk is men van plan concrete plannen die door de burgerconventie op tafel worden gebracht per referendum aan de bevolking voor te leggen of 'ongecensureerd' in het parlement in stemming te brengen. Kan dit model ook bij ons gehanteerd worden?

"Het probleem is ook als je een heel eenduidige uitslag hebt en je volgt die niet: dan heb je wat uit te leggen. Participatiebeleid is natuurlijk een belangrijk onderwerp. Onze rekenkamer doet daar op dit moment een onderzoek naar. Het instrumentarium is er, de visie en wil zeker ook, maar de vraag is wat doe je ermee in welke situatie."


Is onze democratie aan revisie toe?

"Ik denk van wel. Met onze huidige grondwet is in 1843 door Thorbecke begonnen en in 1848 definitief tot stand gekomen. Die grondwet was daarmee het begin van onze parlementaire democratie. Thorbecke is van doorslaggevende invloed geweest op de manier waarop wij onze overheid hebben georganiseerd. Maar ik kan mij niet voorstellen dat wij 200 jaar later, dus in 2043, nog in dezelfde situatie zullen zitten als nu. Er zal wat veranderen, maar daarvoor is echter wel een soort politieke visie nodig als die van Thorbecke."

(tekst: Bert Vinkenborg)

Meer berichten