45 joor Normaal

Popfestival Lochem 1975. Hemelvaartsdag. De grond trilden op heur grondvesten. s’ maans vrog galmden deur’t lochemse bos  nao een lange Bluesintro “Ik zat laatst te drieten op de plee” , uut de speakers .    Met zien krachtige stemgeluud en markante verschiening brach Buizen Beernd iets lös in’t publiek die zien weerga niet zol kennen. Een golf van herkenning volgden direct en ’t publiek was laaiend enthousiast ,  een siddering ging  van kop tut teen , heure op de arme stonnen rechtaoverend Bam! den tekst ging ow deur merg en been. Zo’n simpele tekst maor  geniaal bedacht. Niemand hef ooit können wetten dat dit de deurslag gaf naor ongekende roem van een stel achterhoekers. Genaamd Normaal. Disse keals zongen in’t achterhoeks dialect .De taal van thuus.Tuurlek wazzen d’r liedjes in’t achterhoeks die veural op brulften werden gespölld .”Drikkusman dreaj ow ins umme en kiek mien an” of “Hanna hef een grieze hef een grieze onderbokse an”. Maor dat wazzen zuute andoenleke liefleke teksten . Dit was heel wat anders, disse teksten knapten de speakers uut!  Ruw , smeuiig en pakkend. Rebellerend tegen orde en gezag , politici , de kerke , aoveral waor tegen an geschupt kon worden mos d’r an geleuven.  De helden hadden hun plek veroverd in de achterhoek! Normaal hef de achterhoek op de kaart gezet .Met name  jongeren kregen een positieve inslag deur dit viertal. Ze heurden ergens bie, ze dejen d’r toe , i-j kon d’r  trots op zun daj een achterhoeker bunt en dat gevuul leaft nog steeds onder achterhoekers , al vuulen sommigen zich ondergesneeuwd deur de schreeuwerige opdringerige westerlingen. Die völle lult maor weinig zekt.

In 1977 zag ik as 14 jaorige veur’t eerst Normaal in La Grotto in Harreveld. As nesdölleken logeerden ik vake bie mien oldere zuster en ik moch s’ aoves met naor dé sensatie van de achterhoek. Imposante lankheurige keals zongen teksten die’j kon verstaon , de taal van thuus. Achterhoeks dialect. Snerpende gitaarsolo’s van Frederik Puntdraod , de krachtige stem van Buizen Beernd , Brekken Jan Schampschot met een snor zo groot da’j d’r krulspelden in kon dreajen , en de imposante Wimken van Diene.Jonges uut de buurte , met grote wagens onder de konte diej van wiete al an kon heuren kommen. ‘’t brach een schok teweag bie olde luu in de achterhoek. Rebelleren tegen orde en gezag , vliemscherpe teksten ,zowel humoristisch as snerend naor de maatschappij en luu.In prachtig achterhoeks dialect, nummers zoas  ’t is kloten hier” , “Daldeejen” , en “Hels as een Jachthond’’ “’Oerend Hard” daor begreppen de westerlingen gin bas van. Kennissen  uut Alblasserdam dacht dat ze zongen aover “Hoerentaart!!! ipv “Oerend Hard. Normaal gaf af op de stad en hun inwoners en ’t versterken ’t gevuul daj een trotse achterhoeker bunt .Niks gin Rolling Stones of Beatles uut Engeland  maor dichtbie huus ow eigen muziekhelden.”t was een beleaving op zich , jonges lieten de heure ok weer lang gruujen , de knalpötjes stoer achteraover sloekend , en as’t kon ok een grote wagen onder de konte net as de keerls van Normaal!

As 16 jaorige angemudigd deur mien leraar nederlands Ton Boland begon ik stukskes te schrieven aover Normaal in de Graafschapbode en de Anhangerschapsbode ’t blad veur de anhangers van Normaal.Op schole vertelden ik trots da’k de heren van Normaal mos interviewen in’t olde kippenhok achter de prohs , ’t bekende stamcafe van Normaal.Iederene was toch wel stiekum een betjen jaloers.Normaal was toen net in opkomst , nog helemaole van de achterhoekers , wazzen landelek nog neet bekend. Soms wazzen d’r maor een paar honderd man in de zale zoas in “De Veldhoen” in Langerak.’t Was altied gezellig , een goeie sfeer , gemuudelek , achterhoekers onder mekare. Nao vief jaor was ’t sprookje uut veur Frederik Puntdroad en hie wier de band uutgebonjoerd.Onderlinge meningsverschillen was de oorzaak . Zunde was’t , de prachtigste gitaarsolo’s en rifjes kwammen van zien hand en inens was’t aover. Anhangers vinden ’t nog steeds jammer dat hie de band uut wier gezet. Mede deur zien toedoen brak Normaal deur. As 16 jaorige vroeg ik an Frederik Puntdraod of hie een liedjen aover mien wol schrieven. De Stones zongen aover ‘’Angie” , de Beatles aover “Michelle” Eric Clapton aover “Layla” waorumme dan gin liedjen aover Hanna?Jaoren trugge bun’k d’r achter gekommen dat hie daadwerkelek een liedjen veur mien hef geschreven maor nooit met Normaal wier bezongen umdat ’t te zuute was, met zien latere dialectband Boh Foi Toch wel.Met  een kleur as een leggende henne , kippevel , en supertrots heur ik ’t an as’t bezongen wut.

Normaal brak landelek deur. Optredens vonden neet langer plaats in achteraf cafeetjes ,  maor in grote tenten waor een paar duuzend man in kon en daormet verdween ok de gemuudeleke sfeer.D’r kwam volk uut alle windstreken van nederland , sommigen ok um lekker de beest uut te hangen , en  te knokken , ’t achterhoekse sfeertje verdween  as sneeuw veur de zon. Die luu begreppen niet wat høken was in’t achterhoeks , die mieken hun eigen feest en schupten rotzooi.  Regelmatig vonden d’r wisselingen van muzikanten plaats maor  Normaal bleef zeer succesvol.

Veural in de noordeleke en zuudeleke provincies , maor Paradiso en Carré in Amsterdam wazzen ok in een mum van tied uutverkoch.Oldeluu vonden Normaal ok nog neet zo gek.Veural de hit “Net as gisteren” met een hoog hoempagehalte dei ’t goed. Ze wazzen regelmaotig op tv in “’Toppop”’ of “op losse groeven” en zelfs een nummer met de zangeres zonder naam wier opgenommen. Och en dat ruige imago was maor poppenkast.Dat heurden d’r allemaole bie.’t Was allemaole show.

Normaal hef roerige tieden gekend , ruzies met managers , ernstige ongelukken , ziekte , en ’t aoverlieden van medeoprichter Brekken Jan Schampschot hakten d’r aardig in.Erkenning in’t westen hef Normaal nooit gehad. Alles wat achter utrech vandan kump telt daor  neet met , hoe succesvol aj ok bunt.Dat blek wel weer in de Top 2000 van 2019. Mede deur de boerenprotesten ston ’t nummer van Normaal “De boer dat is de keerl” op nummer 9 in de lieste. Volgens de betweters in’t westen heurden Normaal daor zeker neet in thuus!

An alles kump een end , mede deur gezondheidsproblemen van Buizen Beernd , kwam d’r een afscheidsoptreden in Gelredome in Arnhem. Grote stoere keerls huulden as kleine blagen , dit kon toch neet waor zun .Hun helden , hun veurbeelden hoej mot leaven , dat viel allemaole weg. Frederik Puntdraod gitarist van’t eerste uur ston neet op’t podium , maor gewoon tussen’t publiek. Iederene sprak d’r schande van. Dit lek naans op!!

In 2018 kreeg Normaal een standbeeld in Hummelo.As verrassing  trad de band op met de nog 3 leavende Normaal leden in de olde bezetting.Ok Frederik Puntdroad . Dat beviel zo goed dat Normaal beslot um in 2020 met Hemelvaartsdag in Lochem waor alles begon,  ‘t 45 jaorig jubileum te vieren.Prachtige kans um Frederik Puntdroad zien plek te geven waort hie rech op had , op een groot podium met völle publiek.Een hoop anhangers kekken uut naor dit optreden , dit kon echt wel ins de letste kere zun.

De jaoren gaon onderhands ok metspöllen bie de heren , maor och de Rolling Stones staon ok nog steeds op’t podium en die bunt nog een stuksken older!!

Meer informatie: https://janmac.nl/Blad15pagina45-47.pdf  en https://www.janmac.nl/deigenspraok/Blad.html 

Hanna uut Durkem

Meer berichten