Het pand vanaf de Montessoristraat. Foto: Edy Kwak
Het pand vanaf de Montessoristraat. Foto: Edy Kwak

Metzo College Doetinchem 'Mooiste school', met lekkages, oververhitting en hoge energiekosten

INTRO
Ons leven speelt zich voor een groot deel af in gebouwen. Soms zijn ze puur functioneel, sommige gebouwen zijn er om mee te pronken, terwijl anderen ze juist afzichtelijk vinden. Achter vrijwel elk gebouw schuilt een verhaal. Architect Edy Kwak neemt voor Achterhoek Nieuws een kijkje bij een bijzonder gebouw in de regio.

DOETINCHEM - Ik reed onlangs op de Energieweg in Doetinchem en zag een heel opvallend bouwwerk. Piramidevormig met een veelkleurige gevel. De zon scheen er met volle kracht op en het geheel bood een fris aanblik tot mijn verbazing, gezien al de verhalen die er over dit gebouw de ronde hebben gedaan.

Dit gebouw is het Metzo College aan de Maria Monterssoristraat, een school met een christelijke grondslag voor voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs. De afkorting Metzo staat voor Metaal Electro Techniek Zorg Onderwijs,

Het gebouw is  bijzonder door zijn ontwerpuitgangspunten en uitvoeringsvorm.
Het Metzo college was voorheen gevestigd op drie verschillende locaties.

Het nieuwe gebouw werd destijds ontworpen voor 1.300 studenten en omvat een vloeroppervlak van 16.000 m2. Bouwkosten begroot 17,3 miljoen euro, gebouwd voor ruim 23 miljoen euro.

Ontwerpuitgangspunten waren in 2002 openheid en transparantie, multifunctionaliteit, individualiteit en samenzijn, eenheid en diversiteit onder één dak. Een sportaccommodatie zonder daglicht is opgenomen in het bouwwerk en kan ook buiten schooluren door anderen worden gebruikt. Het gebouw moest een waardevolle bijdrage worden voor Doetinchem, een bescheiden ‘landmark’. Veelzijdigheid en openheid.

De architect, Erick van Egeraat uit Rotterdam, een bekende wereldwijd werkende architect, ontwierp een compact gebouw met de vorm van een afgeknotte piramide.

In het midden van het gebouw bevindt zich een patio en een hangende daktuin. Onder de patio is een kantine gesitueerd. Vanaf de buitenkant zijn deze niet te zien.

De schuine gevels hellen in een hoek van zeventien graden achterover. Daardoor is de ruimte onder de schuine gevel bijna geheel bruikbaar. De gevel is opgebouwd als een zogenaamde ‘vliesgevel’, zonder constructieve functie. De vullingen zijn van zeven verschillende materialen, waaronder aluminium, beton, hout en gezeefdrukt glas.
Een strook met een aluminium invulling loopt als het ware als een ceintuur diagonaal rond over het gebouw.

Ik herinner me nog uit de vakliteratuur destijds dat er volop lof werd uitgesproken over dit ontwerp. Het Metzo College werd uitgeroepen tot de mooiste school van Nederland. Een prototype voor de scholen van de toekomst? Door zijn bijzondere vorm en opvatting over het onderwijs heeft dit bouwwerk in 2006 de Scholenbouwprijs gekregen.

Maar er werden ook kritische kanttekeningen geplaatst over de hellende gevels. In het Nederlandse klimaat met veel regen en wind liggen vervuiling en lekkage op de loer. Dat moet je goed oplossen met weinig vuil aanpakkende materialen en vooral goede waterdichte details. Maar de wet van Murphy trad in werking. In 2007 begon een twaalf jaar durende soap: lekkage, vervuiling, oververhitting, hoge energiekosten. 

Architect en aannemer werden aansprakelijk gesteld voor de schade. De architect ging failliet in 2009. Er werkten toen 150 mensen. Er werd een schikking getroffen met zijn verzekering over ontwerpfouten. Met de verzekering van de aannemer werd een schikking getroffen over uitvoeringsfouten.
Het architectenbureau heeft na het faillissement een doorstart gemaakt en hoort weer bij de top-25 architectenbureaus van Nederland.

Op de foto zijn goed de verschillende invullingen te zien. De roestbruine panelen zijn van een speciaal metaal. De diagonale ceintuur is duidelijk als verbindend element zichtbaar op alle gevels.
Ondanks al die problemen is het een bijzonder gebouw, en dat is ‘t.

Het pand vanaf de Energieweg. Foto: Edy Kwak