Jacqueline Buhler is eigenaar van tekstueel adviesbureau TAB en trouwambtenaar in de gemeente Bronckhorst. Ruim vijfentwintig jaar was ze docent Nederlands aan het Isendoorn College in Warnsveld. Ze schreef mee aan diverse lesmethoden.
Gezelligheid kent geen tijd
OpinieMijn bonusdochter (25) uit Amsterdam heeft onlangs promotie gemaakt. Ze kwam het nieuws honderduit vertellen, enthousiast, opgetogen, helemaal blij. En trots, dat was ze ook. Nooit eerder was bij het bedrijf – een groot assurance- en advieskantoor – een dergelijke promotie toegekend bij iemand die er pas sinds twee jaar werkzaam is. Heel knap van haar, dus ook wij waren – zijn – trots.
Enfin, ze was uitgebreid aan het vertellen en de eerlijkheid gebiedt te melden dat ik haar niet goed kon volgen. Alle functies die worden bekleed hebben een Engelse naam, zo wordt die bonusdochter van mij senior associate. Het bedrijf kent junior associates, levels, manager directors, operational plans en dergelijke, maar wat die allemaal doen en wat het allemaal behelst: het is mij een raadsel.
Ik begrijp natuurlijk heel goed dat een groot en wereldwijd bedrijf Engelse functienamen gebruikt, dat is internationaal vanzelfsprekend veel gemakkelijker. Echter, ook het Nederlands kent vele woorden uit het Frans en Engels en uit andere talen. We noemen dat leenwoorden: woorden die door een taal ontleend zijn uit een andere taal. Veel woorden zijn inmiddels zo ingeburgerd, dat we niet eens in de gaten hebben dat het leenwoorden zijn. We hebben allemaal wel eens een meeting, bijna niemand werkt meer fulltime, iedereen loopt wel eens tegen een deadline aan, we denken allemaal wel eens out of the box en we maken allemaal wel eens een selfie.
Ook woorden als container en scooter (uit het Engels), douche en caissière (uit het Frans) zijn leenwoorden, wellicht iets alledaagser. En uit het Hebreeuws komen eveneens vele leenwoorden, al vallen die – al dan niet terecht – onder de noemer volkstaal.
Het woord bolleboos is zo’n woord. Het betekent ‘slimmerik’ en verwijst oorspronkelijk naar de vader van het huis. Hij is wellicht de slimste van het gezin, maar daarover vel ik geen oordeel. Ook het woord gein stamt uit het Hebreeuws. Het komt van chen hetgeen ‘pret’ betekent. En zo zijn er nog wel een aantal te benoemen: mazzel, gozer en Daar ga je, ontleend aan lechajiem wat ‘op het leven’ betekent. We zeggen dan ook wel: “Proost!”
Het woord gezellig laat zich heel moeilijk vertalen. Geen enkele vertaling dekt de lading van het woord, van de sfeer die gezellig is. ‘Gezellig’ draagt een emotie die moeilijk precies is over te brengen. Het gaat om een gevoel van comfort en tevredenheid, dat moeilijk te omschrijven is. Heerlijk toch, als je de hele dag als senior associate meetings hebt gehad, targets hebt moeten halen, workshops hebt gevolgd en al multitaskend al je werkzaamheden hebt doorlopen, thuiskomt en ‘gezellig’ op de bank kunt ploffen!
Lechajiem!