Monument
Vamneddag wordt ut monument teggenovver ut gemeentehoes dat is oet e'breid met panelen waorop alle namen staat van de umgebrachte Jödse familie's. Dörme wordt ut eigenlijk te onrechte al ut monument veur de Joodse slachtoffers e'neumt .
Ut is noo compleet, de namen van de jongens dee in mei '40 e'sneuvelt bunt en noo dan de Joodse slachtoffers. Maor ut is oetdrukkelijk bedoeld veur ALLE slachtoffers van de Nazi's in Wenterswiek. Maar helaas zonder namen'. Dat is heel joramer maar ut was gewoon neet te doone urame precies alle namen op te zeuken. En daorbi'j kwam de discussie wee mot der wal op en wee veural neet. En kwammen van alle kanten waarschuwingen oet andere gemeenten van: Begint daar nooit an. Zee hadden der zich ne hoop trammelant met op'n hals e'haald. Welke namen mot de precies op? Ut was te moeilijk. Dat is verschrikkelijk jommer. Den earsten dee ummekwam in een kamp was Kobus. Hee had met ziene zöns Albert en Gerrit al veur den oorlog e'wezzene op het zwarte gevaar. Zo zee ut neumen. Maor de meeste Wenters zaggen ut neet zo. Ton Duutsland Rusland binnen veel worden vader Kobus op e'thaald en neet zolange daornao kwam der al bericht datte neet mear leaven. Later kwammen der nog andern bi' j. Beernink waorovver laatst een mooi stukke in Freriksnieuws ston, Brittijn, Henk Baarchers , neum maor op. Kees Kappers. Den was gewoon af e'slacht an de Belgische grenze. 36 keere stokkene met'n banjonet.
Jah, de Duutsers helen neet van half wark. In ut dörpken waor ut gebeurt is steet al jaorn un prachtig gedenkteken vlak bij de graven van de zes jongens dee ton ummebracht bunt. Zee kregen naast dat monument ok allemaal ne straotnaame. Zo ister daar ne Kappersstraat. Kiek ut was mooi erwest dat ok de namen van dee jongens op ut monument wazzen kommen te staone. Maor helaas was dat onmöggelijk. Maor was ut noo zo gek dat dizze jongens ok in Wenters ne straotnaame kregen? Al staowe dan wear veur de vraoge, wee wal, wee (veural) neet. Ik denke dat Wenterswiek ongeveer 450 doden hef te betreurne. Ummekomm'ne deur de bombardementen, gesneuvelden, gefusilleerden, sommigen heb ut warken in Duutsland neet ovverleaft , tientallen geallieerde vlegers en soldaoten. Ok nog 33 Duutsers.
De doden. Aanvankelijk wazzen ut persoonlijkheden, ne buurjonge, ne neave, soms un breur of zelfs ne vader of ne verloofde. Dat is no veurbi'j, maor der bunt nog fotos van in de familie's en dee zölt der nog generaties ovver praoten. Zee wordt natuurlijk nooit vegeaten. Maar daor waor complete families bunt weg e'haald en nooit wear e'kommrne bunt is ut anders.
Complete familiers, gin oma's, gin neaven, of wat veur familielid ok dee ear nog lange in herinnering zal hollen. Zee bunt weg, daor bunt zelfs gin foto's van. Dee laggen te rotten bi' j Zwanenberg waor de arbeiders dee in opdracht van de gemeente de huuze van de Jödse familie's hadden motten löög halen de spullen hadden neere'gooid. Op ne enkele oetzondering nao bunt de nazi's der in e'slaagd dee mensen gewoon te laoten verdwienen. Dr. Bos vond ut neudig de Duutsers officieel te laoten weten 'dat de verwijdering van de Joden uit onze gemeenschap zonder moeilijkheden is verlopen. Weg!!
Gelukkig dawwe noo zo wiet bunt dat teminste de namen van ear in herinnering blievet. Beater laate as nooit!!