Drie zieke beuken bij Onland worden gekapt

11 december 2024, 15:31 Natuur

DOETINCHEM – Drie karakteristieke en beeldbepalende beuken bij herberg Het Onland moeten noodgedwongen gekapt worden. Ze zijn ziek. “Ik heb het gevoel dat er een eeuw geschiedenis sterft.”

Door Hans Hissink

Herberg en restaurant Het Onland aan de Rekhemseweg in Doetinchem, wie kent het
Het stamt al uit 1790. Gerrit Hendrik Nijenhuis liet zijn oog vallen op een ongerept stukje onland. Althans hij krijgt het voor elkaar dat hij het stuk grond in gebruik mag nemen en er een huisje op mag bouwen dat Het Onland gaat heten. Overigens wordt de term onland gebruikt voor woeste gronden die vrijwel onbruikbaar zijn of waren voor agrarisch gebruik.Nu, 234 jaar later, is Wilfried Nijenhuis de zevende generatie die Het Onland runt. Op oude foto’s is te zien dat linde- en beukenbomen altijd een belangrijke rol hebben gespeeld bij de aanblik op Het Onland. De bomen zorgden in de zomer voor veel natuurlijke schaduwplekken. Drie beukenbomen moeten helaas het veld ruimen omdat deze ziek zijn.

Meer dan 100 jaar
“De beuken zijn al te zien op foto’s uit de jaren ‘30 van de vorige eeuw. Verwachting is dat deze al meer dan 100 jaar oud zijn,” vertelt Ton Maas. Hij heeft vanaf 1968 een privé archief over Het Onland opgebouwd en komt er al ruim 65 jaar. “Ik heb mijn eerste uitsmijter hier gegeten toen ik 15 jaar oud was. Sinds die tijd heeft Het Onland mij gegrepen.”

Vorig jaar was niet te zien dat er iets met de beuken aan de hand was. “Er zat gewoon blad aan, net als alle jaren daarvoor. In het voorjaar was er bijna geen groen blad te zien,” vertelt Wilfried Nijenhuis. Hij lichtte Ton Maas in die vervolgens boomkenner Jop Bakker inschakelde. Jop is bosbouwkundige met jarenlange ervaring in het beheren en onderhouden van eeuwenoude bossen en landerijen in binnen- en buitenland. “Hij constateerde direct dat de bomen ten dode opgeschreven waren.”
De hoge waterstand is de uiteindelijke boosdoener. Deze zorgt ervoor dat de wortels van de boom te weinig zuurstof krijgen. De reuzenzwam doet de rest. Deze veroorzaakt witrot in de kern van de boomstam waardoor deze dood gaat. Witrot is een schimmelziekte die bomen aantast. De schimmel breekt lignine af, een stof die de houtvezels van een boom stevig maakt. Hierdoor wordt het hout zacht en zwakker, waardoor de boom minder stevig wordt en gemakkelijker kan breken.

Zonde voor aanblik
Volgend jaar januari worden de drie bomen gekapt. “Dat is niet leuk natuurlijk. Ik heb het gevoel dat er een eeuw geschiedenis sterft,” aldus Ton. Wilfried kijkt er ook met lede ogen naar. “Het is zonde voor de aanblik. De bomen bepaalden toch voor een deel het gezicht van Het Onland en zorgden voor een parasol op zomerse dagen. Het is niet anders.”
Voor de bezoekers van het Onland zal het wennen zijn aan de lege blik die de gekapte bomen achterlaten. Een kleine troost is dat er wel weer drie nieuwe beuken geplant worden. Echter zal het heel lang duren voordat deze tot hetzelfde gezichtsbepalende beeld gegroeid zijn.