Demonstratierecht
OpinieBurgemeester, heeft iedereen het recht om te demonstreren?
“Het demonstratierecht is een groot goed in Nederland dat ook in de grondwet verankerd is. Demonstreren moet je altijd wel met minimaal twee personen doen, een eenmansdemonstratie mag dus niet. Voor alles wat je belangrijk vindt mag je met een of meer medestanders een demonstratie organiseren.
Is voor een demonstratie toestemming of een vergunning nodig?
“Je mag het natuurlijk melden maar in beginsel kun je het zonder toestemming doen. Het is verstandig om het in ieder geval te melden. De gemeente kan er dan rekening mee houden en soms zijn er ook omstandigheden die maken dat de gemeente vraagt om het op een andere plek te doen. Of als het een tegendemonstratie uitlokt dat er op het gebied van veiligheid ook nog iets geregeld moet worden. Als iemand demonstreert, waarvoor dan ook, dan kan dat ergernis oproepen bij anderen. In dat geval moet je de demonstranten beschermen tegen omstanders.”
Wat mag wel en wat mag niet bij een demonstratie?
“Het is niet zo dat iemand die demonstreert alles mag doen waar die zin in heeft. Er zijn omstandigheden die maken dat een demonstratie beperkt of ingeperkt kan worden, bijvoorbeeld vanwege de verkeersveiligheid of verstoring van de openbare orde. Dat zie je ook bij grote landelijke demonstraties waarvoor de burgemeester aanwijzingen geeft. Op onze website kan men lezen wat de beperkingen en regels voor een demonstratie zijn. Ook in de Algemene Plaatselijke Verordening Doetinchem staan regels voor demonstratie. Landelijk is in de wet- en regelgeving het een en ander vastgelegd met de grondwet als basis. Er zijn verder verrassend veel informatiesites van ‘professionele demonstranten’ die precies weten wat wel en wat niet mag. Dat is wel iets van deze tijd waarin zoveel wordt gedemonstreerd en vaak ook op een manier die gevoelens oproept bij anderen. Dat vraagt dan vaak om politie inzet. De vraag die op tafel ligt is of dit houdbaar is.”
Wordt erover gedacht het demonstratierecht in te perken?
“Dat is nu wel een discussie in politiek Den Haag. Dat gaat niet over kleine demonstraties zoals we die hier in Doetinchem kennen maar om demonstraties die grootschalige inzet van politie vergen. Ik denk bijvoorbeeld aan een blokkade van de A12, maar er zijn meer voorbeelden te noemen. Hoeveel begrip je ook voor kunt hebben dat mensen ergens aandacht voor vragen; op het moment dat daar heel veel politie inzet voor nodig is dan ontstaat wel een discussie over de mate van demonstratie die toegestaan is. Ik herinner mij hier een demonstratie van Extension Rebellion waarbij zij ook een weg afsloten. Ik heb de demonstranten toen gevraagd om alsjeblieft honderd meter verderop te gaan staan. Ook daar konden ze aandacht vragen voor een vraagstuk wat ze belangrijk vonden. Dat was veiliger en zou heel veel onnodige irritaties schelen. Dat hielp helaas niet. Het punt is dat als je gebruik maakt van het demonstratierecht op een manier die daarvoor niet bedoeld is en dat net op of over de grens is dat extra aandacht oplevert.”
Hebt u wensen met betrekking tot demonstraties?
“Bijna al mijn collega’s en ik hebben de diepgewortelde wens om demonstraties mogelijk te blijven maken. Doordat nu zo de grenzen worden opgezocht zou dat op den duur wel eens tot een beperking van het demonstratierecht kunnen leiden. Die discussie wordt nu in de Tweede Kamer gevoerd.”
Tekst: Bert Vinkenborg