Het toenmalig NSB-kringhuis op de splitsing van de Wijnbergseweg en de Dichterseweg. Foto: Jan Massink, Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers
Documentaire Foute Erfenis te zien in Filmhuis
DOETINCHEM - Het is inmiddels al 81 jaar geleden dat er een einde kwam aan de Tweede Wereldoorlog. De meeste mensen die de oorlogsperiode hebben meegemaakt zijn dan ook ondertussen overleden. Daarmee verdwenen echter niet de gebeurtenissen. Deze werden doorgegeven; bewust, maar ook al te vaak onbewust.
Dat laatste geldt zeker voor de kinderen en de kleinkinderen van voormalige collaborateurs of leden van de NSB of SS. Een belangrijke reden hiervoor is dat er binnen die families na de oorlog meestal over werd gezwegen. Desondanks werd het vaak wel gevoeld.
Op die manier hebben veel kinderen last gekregen van een zogeheten transgenerationeel trauma.
Dat is vooral het geval als er sprake is geweest van internering. In de Kruisberg bijvoorbeeld zaten na de bevrijding 1300 Achterhoekers opgesloten. Een ander Achterhoeks deel zat in Kamp Vosseveld in Winterswijk.
Als beide ouders gevangen zaten, belandden hun kinderen veelal in tehuizen van de Bijzondere Jeugdzorg. Op die manier werden twintigduizend kinderen ondergebracht. In Kamp De Kemp in Wehl verbleven ongeveer honderd kinderen. In veel van dergelijke kampen was er sprake van vernedering en seksueel misbruik.
Trauma's doorgeven aan kinderen
De trauma’s die de kinderen opliepen, gaven zij ook weer door aan hun kinderen. Veel van die kleinkinderen komen echter steeds vaker wel met vragen. Zij willen wel weten wat er is gebeurd. Dat blijkt onder meer uit de grote belangstelling voor de digitale openbaarmaking van het CABR-archief, het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging; een archief met 425 duizend dossiers van niet alleen daders maar ook van slachtoffers.
Voor- en
nagesprek
met Karel
Berkhuysen
De Stichting Werkgroep Herkenning is een organisatie die zich inzet om dat besmette verleden bespreekbaar te maken. Dat doen inmiddels ook talloze kinderen en kleinkinderen. In bijvoorbeeld interviews of door het schrijven van een boek.
In de documentaire Foute Erfenis die momenteel in diverse bioscopen en filmhuizen is te zien, doen de kleinkinderen Tanja, Xander, Bettina en Michael dat ook.
Zij vertellen openhartig over de daden van hun grootouders die verraad pleegden, actief op Joden en communisten joegen en dood en verderf zaaiden in naam van de bezetter. Zij uiten hun gevoelens van schaamte en de drang om de maatschappij te dienen als genoegdoening voor de rol van hun grootouders.
Daarnaast legt psychotherapeut Joke van Bokkem, werkzaam bij ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum, uit hoe de trauma’s zijn ontstaan en wat mensen kunnen doen om ervan los te komen.
Stichting Doetinchem Herdenkt
Op zaterdag 9 mei, om 14.30 is de documentaire Foute Erfenis in het filmhuis van de Gruitpoort te zien. Voor een voor- en nagesprek is Karel Berkhuysen uitgenodigd. Hij is voorzitter van Stichting Doetinchem Herdenkt. Een stichting die steeds vaker wordt benaderd door kinderen en kleinkinderen die op zoek zijn maar hun familiegeschiedenis.
amphion.nl/film/foute-erfenis-met-nagesprek