‘Mensen hebben de weg weer naar het theater gevonden’

DOETINCHEM - Ariane Kop (55) is de nieuwe directeur van Amphion Cultuurbedrijf. De opvolger van Charles Droste is als het ware op een rijdende trein gesprongen. “Er is door mijn voorgangers een stevig fundament gelegd maar er zijn altijd zaken die anders, beter kunnen.”

Door Henk Waninge

Ariane Kop, de nieuwe directeur van Amphion Cultuurbedrijf in Doetinchem, vindt dat iedereen met kunst en cultuur in aanraking moet komen. “Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat je hiervan gelukkiger wordt. En dat hoeft geen kunst met een grote K te zijn. Hoe blij kun je niet worden van samen zingen of van samen iets creëren”, luidt haar retorische vraag.

Toch zijn er volksstammen die kunst en cultuur de ver-van-hun-bed-show vinden en de drempel om hieraan deel te nemen te hoog vinden.

Kop: “Dan moeten we ervoor zorgen dat die drempel zo laag mogelijk wordt. Ik zie het als mijn taak uit te zoeken welke groepen niet naar Amphion komen en waarom we die niet bereiken. Als we dat in kaart hebben, wil ik ontmoetingen organiseren waarop die mensen hun wensen kenbaar kunnen maken. Wat willen jullie zien, zal een van de vragen zijn zodat we samen kijken hoe we dat kunnen regelen.”

Waarom is kunst/cultuur zo belangrijk? Kop geeft daarop een uitvoerig antwoord. “Het verrijkt je leven, geeft verbinding, inspireert, kan je versterken, houdt je een spiegel voor, geeft verdieping en brengt je soms op andere gedachten. Daarnaast beleef je het vaak samen, je maakt contact met elkaar. Het helpt ook tegen eenzaamheid. Je mist echt iets als je kunst en cultuur niet tot je leven toe laat. Ze raken aan zo veel dingen, zaken en emoties die van belang zijn in het leven.”

“Ik zie het als mijn taak uit te zoeken welke groepen niet naar Amphion komen en waarom we die niet bereiken.” 

Oostwaarts
Ariane Kop is gepokt en gemazeld in deze sector. Ze studeerde kunst- en cultuurwetenschappen aan de Erasmus Universiteit, was programmeur bij het Luxor Theater in Rotterdam, directeur van theater de Lampegiet in Veenendaal en elf jaar lang (tot november 2023) directeur van DE KOM in Nieuwegein. Wat bewoog haar oostwaarts te trekken?

“Het is me te druk in de Randstad met al die files. Als het kan, wil ik met de fiets naar mijn werk. Ik woon nu nog in Veenendaal maar ben van plan binnenkort naar Doetinchem of directe omgeving te verhuizen. Daarnaast was ik toe aan iets anders, ik houd van veranderen. Maar de hoofdreden om te solliciteren was natuurlijk deze baan, directeur van een groot, gecombineerd cultuurbedrijf met een breed pakket aan activiteiten waar allerlei cross-overs mogelijk zijn.”

Kop wil van Amphion een goed geoliede machine maken. Het cultuurbedrijf is twee jaar geleden ontstaan uit een fusie tussen de schouwburg, de muziekschool en De Gruitpoort. De bloedgroepen zijn nog zichtbaar, al is het alleen maar omdat ze in drie aparte gebouwen zitten. Een groot verschil met haar vorige baan bij DE KOM, waar alle culturele instellingen onder een dak zitten. Kop beseft dat het een grote uitdaging is om van die bloedgroepen een vloeiend geheel te maken maar ze heeft er alle vertrouwen in dat dit haar gaat lukken. Zo verwacht ze positieve effecten van het samengaan van verschillende instellingen (synergie).

‘Ik ben als het ware op een rijdende trein gestapt’

“Mijn voorgangers – Charles Droste en Ester van de Haar – hebben een prachtig fundament gelegd, er zijn enorme stappen gezet. En dat in die moeilijke tijd, een fusie doet altijd pijn en bovendien kregen we te maken met corona. Theaters gingen dicht, later weer beperkt open, voorstellingen werden geschrapt en verzet en zie dan maar eens het personeel aan het werk en gemotiveerd te houden. Dat is gelukt in Doetinchem. Er is een goede organisatie op poten gezet, waarbij de medewerkers – 60 fte en 200 vrijwilligers – gedreven zijn en naar elkaar omzien. Ik ben als het ware op een rijdende trein gestapt. Op dat stevige fundament wil ik verder bouwen, er zijn altijd dingen die anders, beter kunnen.”

Signaal
Als het om kunst en cultuur gaat, waait er een gure wind vanuit Den Haag. De grote winnaar van de verkiezingen, de PVV, heeft zelfs in het verkiezingsprogramma staan dat alle gesubsidieerde kunst en cultuur (’een linkse hobby’) geschrapt moet worden.

“Het is een signaal van onvrede, het zijn veel proteststemmen, zoals eerder bij FVD en Pim Fortuyn. Maar we moeten het wel serieus nemen. Kennelijk voelen veel mensen zich niet gezien en gehoord. Daarom dienen er ontmoetingen en gesprekken te komen. Ik denk dat Amphion, als regionale, culturele ontmoetingsplaats, hierbij een belangrijke rol kan spelen.”
Het uitgebreide pakket, het brede spectrum, ziet Kop dus als een win-winsituatie bij Amphion. “Het is niet alleen theater en film, maar ook cultuureducatie, jongerencentrum, Lang Leve Kunst & Naoberschap, Podium van de Stad, Nieuwscafé, noem maar op. We willen zo breed mogelijk bedienen en programmeren. Persoonlijk zou ik graag de cultuureducatie steviger willen verankeren ín het voortgezet onderwijs en mbo. Je leert dan vaardigheden waar je later veel aan hebt in deze snel veranderende samenleving.”

Het gaat dus crescendo met Amphion Cultuurbedrijf. Dat wordt onderstreept door cijfers. Zo trok het filmtheater 17.000 bezoekers in 2023, een record. Het aantal theaterbezoekers nam ook weer toe, vorig jaar kwamen er meer dan 100.000 en dat is meer dan in het topjaar 2018. Kop: “De mensen hebben de weg terug gevonden naar het theater, ze hebben er zin in, willen weer uit.”