Kabouters in Gaanderen maken zich bekend

GAANDEREN – Na jarenlang in de verborgenheid te hebben geleefd en gewerkt is nu de tijd gekomen dat de kabouters die in Gaanderen wonen zich bekend gaan maken. Tijdens de Open Monumentendagen op 9 en 10 september wordt de Gaanderense kabouterroute officieel in gebruik genomen. Vijftien tot twintig deurtjes zijn vanaf dan te vinden op markante plekken in Gaanderen. En elk deurtje heeft een eigen verhaal.

Door Walter Hobelman

“De kabouterdeurtjes zijn gekoppeld aan monumentale plekken in Gaanderen”, vertelt Joske Elsinghorst uit Groenlo, die al jaren bezig is om de hele Achterhoek kabouterroutes uit te zetten. “In 2016 begon ik met het uitwerken van een wandelroute met kabouterdeurtjes. Ik knutselde met klei en lollystokjes kabouterdeurtjes, met het idee om er een korte wandeling mee uit te zetten in mijn woonplaats Groenlo. Ik zag het al voor me, hoe kleine kinderen er met hun neus bovenop zouden duiken, met glimlachende vaders, moeders of opa’s en oma’s er achter.”
Het belangrijkste doel van de kabouterroutes is, dat verhalen over dingen uit het verleden worden doorverteld aan de jongere generatie. Daar zit dan ook de logische verbinding met de monumenten in Gaanderen. André van de Burgt van de projectgroep uit Gaanderen vertelt: “In de voorbereiding op Open Monumentendag kwam een keer het verhaal van de kabouterroutes ter sprake. Zelf had ik er helemaal niets mee, maar door de enthousiaste verhalen van anderen ben ik overtuigd dat kabouters een belangrijke schakel kunnen zijn in het doorvertellen van verhalen.”

Route is Wehl groot succes
Ingeborg van der Oord kan er over meepraten. Zij was betrokken bij de realisatie van de kabouterroute in Wehl. “In 2022 is de route in Wehl geopend en het is een groot succes. Mede dankzij het prachtige boekje dat gemaakt is komen verhalen tot leven en helpt het ouders en grootouders om de mooie en soms spannende verhalen van Wehl aan kinderen en kleinkinderen door te geven. De verhalen in het boekje zijn bedoeld als een soort uitgangspunt om er de eigen herinneringen uit het verleden aan toe te voegen en de illustraties die er door Eva Reulink bij zijn gemaakt zijn ook inspirerend.”

Gaanderen heeft dan wel niet veel monumentale panden, maar er zijn wel verschillende monumentale en historische plekken die de moeite van het bezoeken waard zijn. “In Gaanderen is in het verleden veel gebeurd en dat is bepalend geweest voor het Gaanderen van nu”, weet Van de Burgt. “Het is leuk om die verhalen over monumenten op deze manier toegankelijk te maken voor een nieuwe doelgroep.” Ook de route in Gaanderen krijgt een eigen boekje. Stichting Open Monumentendag Doetinchem, de Oudheidkundige Vereniging Gander (OVG) en Stichting Vrienden van het Wehlse Bos hebben in samenwerking met schrijfster en bedenker van de routes, Joske Elsinghorst, vormgever Roy Mulder en illustrator Nicole Schreur de deurtjes en boekjes klaargemaakt voor de opening van de route. De Kabouterroute is daarna elke dag te wandelen en zal onderhouden worden door vrijwilligers. De boekjes kosten 5 euro per stuk. Ze zijn te koop bij het VVV-informatiepunt in het Stadsmuseum van Doetinchem. De route van Gaanderen is bovendien verkrijgbaar via Oudheidkundige Vereniging Gaanderen. “Ook voor mensen met een kleine beurs is het boekje beschikbaar via het Meedoenarrangement van de gemeente Doetinchem”, benadrukt Van de Burgt. “Want kabouters sluiten niemand uit.”

Tot in de details
De kabouterdeurtjes van de route in Gaanderen hebben een unieke vorm. “Ze hebben allemaal een trapgevel, net als de pastorie in Gaanderen”, vertelt Joske. Mensen kunnen een deurtje adopteren om te onderhouden zodat de route het hele jaar door te volgen is. “In andere dorpen worden er rond speciale feestdagen zelfs kleine details aan de deurtjes toegevoegd, zoals een kerstboompje of iets dergelijks. Ook dat kan helpen om de verhalen nog net iets beeldender te vertellen.

De kabouterroute wordt 8 september geopend in de St. Martinuskerk in Gaanderen - tegelijkertijd met de vrij te bezoeken opening van het Open Monumentendag weekend vanaf 19.00 uur.