Online magazine ‘veur Bultendarpers en andere pröttel’

GAANDEREN - Bultendarp? Gaandernaren weten het wel. Het is de bijnaam van hun dorp. Sinds een goed jaar heeft Gaanderen een eigen blad. Het is een digitaal magazine getiteld Bultendarps Plat. De titel lijkt op het eerste gezicht een tegenstrijdigheid, maar Plat betekent hier dialect. Het online blad wordt samengesteld door inwoner Jan Verheijen.

Door Marcel van Berkum

Jan Verheijen geldt als een kenner op het gebied van het Achterhoeks. Zijn activiteiten op dit gebied zijn dan ook niet onopgemerkt gebleven. Hij werd onderscheiden met ‘De Opstaeker’, die het Erfgoed Centrum Achterhoek en Liemers jaarlijks toekent aan een persoon, die zich voor de streektaal verdienstelijk heeft gemaakt. Vorig jaar juni verscheen het eerste nummer van het ‘gratis online magazine veur Bultendarpers en andere pröttel’.

Verheijen vertelt: “In het Gaanderhuus, het gemeenschapshuis voor inwoners van Gaanderen, gaf ik een cursus over het schrijven van de streektaal, uitgaande van de spelling van WALD, het Woordenboek Achterhoek en Liemers Dialect. Ik had toen al het idee om een magazine samen te stellen in het dialect.” Het is niet zijn eerste publicatie.

Dialect
Verheijen is oud-docent Beeldende vorming en CKV aan het Isala College in Silvolde. Hij ging in 2010 met pensioen en woont zo’n 50 jaar in Gaanderen. “Jaren geleden bezocht ik in Ulft een dialectbijeenkomst van de Oudheidkundige Vereniging Gemeente Gendringen. Ik raakte gefascineerd door de taal, die ik als jongetje had gesproken, maar daarna nooit.

Door de taal kwamen jeugdherinneringen terug.” Jan is opgegroeid in café Harbers aan de Terborgseweg in het centrum van Silvolde, dat door zijn moeder Mieneke Harbers werd gerund. Zijn vader was de befaamde kunstschilder Bernard Verheijen. Na zijn pensionering begon Jan een zoektocht naar de schilderijen van zijn vader. Niet om thuis aan de muur te hangen, maar om te fotograferen. Op zijn website staan tientallen afbeeldingen.

Mantelzorg
Jan werd voorzitter van de dialectwerkgroep en tekende voor de publicatie van enkele boeken. “Publicaties maken deed ik als docent op het Isala al graag. Zo ben ik ook met het blad d’ Eigenspraok begonnen. Het eerste nummer verscheen in januari 2019.”

Het digitale dialectblad d’ Eigenspraok met verhalen en gedichten in het Achterhoeks was gratis en werd maandelijks verzonden, onder meer naar honderden adressen van oud-Achterhoekers in alle delen van de wereld, die nog graag in hun moedertaal willen lezen. In 2022 stopte hij noodgedwongen met de publicatie vanwege zijn taak als mantelzorger.

Interactief
Gelukkig hoeft hij geen mantelzorg meer te verlenen en heeft hij opnieuw alle tijd om zijn creativiteit in praktijk te brengen. Hij kreeg weer zin om een tijdschrift samen te stellen. De bijeenkomst in het Gaanderhuus resulteerde onder meer in de kennismaking met enkele dialectschrijvers voor zijn nieuwe e-zine.
Inmiddels zijn er acht nummers van Bultendarps Plat tweemaandelijks verschenen, waarbij een speciaal nummer over de bekende Gaandernaar Leo Smits, die enkele maanden geleden overleed. ‘Ruum 30 pagina’s aover of deur Leo’.

De 79-jarige Verheijen is verknocht aan zijn Apple Mac computer. In zijn atelier achter thuis in Gaanderen zit hij hele dagen voor twee beeldschermen te ontwerpen en te photoshoppen. Zijn artistieke kwaliteiten zijn overduidelijk te herkennen in Bultendarps Plat. Publicatie van het dialectblad als pdf is een bewuste keuze. Daarin kan hij veel van zijn ideeën kwijt door de interactieve mogelijkheden, die het bestand biedt. Zo kun je ook filmpjes zien, muziek luisteren en staan er legio links naar achtergronden bij de gevarieerde verhalen en gedichten. Jan schrijft zelf, maar inmiddels leveren legio dialectschrijvers een bijdrage. 

Een deel van de rijk geïllustreerde artikelen gaat over Gaanderen. Daarnaast krijgt de lezer een grote variatie aan onderwerpen op het beeldscherm. Wel allemaal in het Achterhoeks. Ook voor andere Achterhoekers dan Gaandernaren is het verrassend, herkenbaar en zelfs leerzaam.

Abonnement
In de afgelopen periode heeft Jan Verheijen een aardig abonneebestand opgebouwd, dat dagelijks groeit. Een gratis abonnement op Bultendarps Plat, het tweemaandelijks online-magazine in dialect, is te verkrijgen via zijn website. Daar is ook een overzicht van reeds verschenen nummers is te vinden.

janmac.nl