Historische Vereniging Deutekom houdt Doetinchems verleden springlevend

DOETINCHEM – Historische Vereniging Deutekom bestaat vijftig jaar en is nog altijd volop actief. Ze organiseert lezingen, maakt publicaties, verzamelt oude foto’s en zet zich in voor bijzondere gebouwen. Voor het jubileum verschijnen twee boeken. Ook is er een tentoonstelling in ’t Brewinc en een speciale stadswandeling. Zo laat de vereniging zien dat de geschiedenis van de stad voor iedereen interessant is.

Door Hans Hissink

De vereniging ging in augustus 1976 van start. Een jaar eerder vond een groep mensen uit het Doetinchemse onderwijs het tijd om waardevolle gebouwen, voorwerpen en kunstwerken in en rond de stad vast te leggen. Ze maakten foto’s en zetten die om in dia’s. Tijdens een dia-avond in de hal van het stadhuis kwamen zoveel bezoekers dat er een tweede avond nodig was. Ook die zat vol. Dat succes was de eerste aanzet voor de vereniging. Sinds 2003 draagt zij de naam Historische Vereniging Deutekom en heeft het op dit moment zevenhonderd leden.

Voorzitter Dick Huntink en medebestuurslid Ger Lieverdink zijn al lange tijd betrokken. Dick is bijna vanaf het begin lid en sinds twee jaar voorzitter. “Mensen zetten zich samen in voor de stad. Soms lukt het om een oud gebouw te bewaren. Dat geeft veel voldoening.”

Een duidelijk voorbeeld is het Brouwerskamp. “Er waren plannen om dit complex te slopen. De Historische Vereniging Deutekom kwam samen met erfgoedvereniging Heemschut en de Cuyperstichting in actie. We legden uit waarom het complex belangrijk was. Het Brouwerskamp werd een gemeentelijk monument en is gerenoveerd. Ook bij gebouwen aan de Plantsoenstraat dachten we mee. Je wint niet elk gevecht, maar als een gebouw blijft staan, weet je waarvoor je het doet.”

‘Als een gebouw blijft staan, weet je waarvoor je het doet’

Belangrijk hierbij is de samenwerking met de gemeente en die is gelukkig goed. “Na corona moesten veel contacten opnieuw worden opgebouwd. Bij plannen voor bijzondere oude gebouwen mogen we vaak meedenken. Soms waarschuwen inwoners ons als een gebouw gevaar loopt. Dan zoeken we informatie, vragen we hulp aan kenners en praten we met de betrokken partijen. Zo proberen we op tijd invloed uit te oefenen,” legt Ger Lieverdink uit.

Tijdschrift Kronyck
Samen met Oudheidkundige Vereniging Gander brengt zij vier keer per jaar het tijdschrift Kronyck uit. Daarin staan historische verhalen over Doetinchem, Gaanderen en omgeving. De lezingen trekken vaak veel publiek. “Bij een recente lezing over de geschiedenis van de Doetinchemse popmuziek waren meer dan honderd bezoekers,” vertelt Ger enthousiast. “Soms worden bezoekers tijdens de lezing lid. Tijdens activiteiten delen mensen ook hun eigen herinneringen. Daardoor komen nieuwe verhalen en foto’s boven water. Lokale geschiedenis is niet saai. Het gaat over je eigen straat, familie, school of werkplek.”

De vereniging probeert ook jongeren interesseren voor de geschiedenis van Doetinchem. De belangstelling daarvoor is nu vooral groot bij oudere inwoners. “Het woord ‘historisch’ spreekt jongeren niet direct aan,” zegt Ger. “Daarom krijgen alle leerlingen van groep 8 in Doetinchem in het kader van het jubileum het stripboek De Magische Munt. Daarin reist een munt door de geschiedenis van de stad, van de Romeinse tijd tot nu. Zo leren kinderen op een leuke en eenvoudige manier meer over hun omgeving.”

Naast het stripboek verschijnt er het boek ‘Doetinchems Verleden’ van Joop du Plessis. “Aan de hand van oude foto’s maakte hij waarheidsgetrouwe tekeningen op de computer,” legt Dick uit. “Daarop is te zien hoe Doetinchem er vroeger uitzag. Straten, winkels en verdwenen gebouwen worden opnieuw zichtbaar. Hij gaf het werk aan de vereniging. Alle leden krijgen een exemplaar. Daarna is een klein aantal boeken te koop. Het is prachtig hoeveel oude details in dat boek weer zichtbaar worden.”

Er is nog meer te doen rondom het jublieum. In ’t Brewinc komt een fototentoonstelling over de Varsseveldseweg, die gemaakt is door Ger Lieverdink. “Over deze weg is weinig geschreven, terwijl er veel verhalen over zijn. Voor de tentoonstelling zijn honderden oude foto’s verzameld. Die worden naast beelden van nu gezet. Bezoekers kunnen zo goed zien hoe de weg en de gebouwen in de loop van de tijd zijn veranderd.”

Over deze weg is weinig geschreven, terwijl er veel verhalen over zijn

Verder heeft de vereniging samen met het Gilde een route gemaakt langs tien plekken waarvoor het zich heeft ingezet. “Het wordt geen gewone stadswandeling, maar een tocht die laat zien wat de vereniging in vijftig jaar heeft bereikt. De route voert langs bekende gebouwen en plekken met een bijzonder verhaal. Ook inwoners die de stad goed kennen, zullen onderweg nieuwe dingen ontdekken,” aldus Dick.

Eigen plek
Na vijftig jaar kijkt de vereniging ook vooruit. “We willen graag een eigen plek dicht bij het centrum,” zegt Dick. “Een ruimte voor het archief, waar mensen stukken kunnen bekijken, maar ook een plek voor lezingen en voor inwoners die met vragen over het oude Doetinchem kunnen binnenlopen. Nu liggen veel spullen op verschillende plaatsen. Met een vaste ruimte kunnen we alles makkelijker bewaren, onderzoeken en tonen. In andere plaatsen kregen historische verenigingen soms een oud schooltje of een boerderij. Zoiets zou voor Doetinchem geweldig zijn.”

De vereniging wil door de jubileumactiviteiten de inwoners ook iets meegeven. “Vooral dat geschiedenis overal te vinden is. Een huis, straatnaam of foto kan het begin zijn van een bijzonder verhaal. Daarom nodigen we iedereen uit voor een stadswandeling, lezing of tentoonstelling. Zelfs wie zijn hele leven in Doetinchem woont, ontdekt iets nieuws. Foto’s, documenten en verhalen van inwoners zijn altijd welkom. Samen zorgen we ervoor dat het verleden van Doetinchem niet verdwijnt en mensen blijft inspireren.”

De tentoonstelling over de Varsseveldseweg is van 12 september tot en met 10 oktober te bezoeken in ‘t Brewinc. De speciale stadswandeling is op 26 september. Meer informatie over deze activiteiten is verkrijgbaar bij Historische Vereniging Deutekom.

deutekomhistorie.nl