Oude gebouwen komen opnieuw tot leven tijdens Open Monumentendag

DOETINCHEM – Van een eeuwenoude kerk tot een voormalige gevangenis en een pompstation dat een bed and breakfast wordt. Tijdens Open Monumentendag op zaterdag 12 en zondag 13 september openen meer dan twintig bijzondere locaties in de gemeente Doetinchem gratis hun deuren. Voorzitter Bryan klein Bluemink van het lokale comité licht vier plekken uit die aansluiten bij het thema ‘Veerkrachtig erfgoed’.

Door Meindert Bussink

“Als technisch ontwikkelaar vind ik het mooi dat oude gebouwen tot leven komen”, vertelt klein Bluemink, die werkzaam is bij Ten Brinke. Hij verwijst naar herontwikkelingen zoals het ENKA-terrein in Ede en het DRU Industriepark in Ulft. Ook in Doetinchem staan volgens hem grote ontwikkelingen op stapel. “Het is toeval dat dit nu net begint te lopen, maar het sluit mooi aan bij het thema van dit jaar.”

Dat thema laat zien hoe monumenten zich door de eeuwen heen aanpassen aan veranderingen. klein Bluemink vindt het waardevol dat bezoekers zulke plekken van dichtbij kunnen ontdekken. “Ik vind het mooi dat iedereen kan genieten van dergelijke opengestelde monumenten.”

Van pompstation naar B&B
Een van zijn favorieten is Pompstation De Pol aan de Hulleweg. Het gemeentelijke monument uit 1934 speelde jarenlang een belangrijke rol in de drinkwatervoorziening van Doetinchem en omgeving. Het voormalige waterpompstation van Vitens is inmiddels herontwikkeld voor wonen en recreatief verblijf. Ook het transformatorhuisje kreeg een nieuwe bestemming.

Over de herontwikkeling is een korte film gemaakt, die donderdagavond tijdens de officiële opening wordt vertoond. De Pol is zaterdag en zondag van 11.00 tot 15.00 uur geopend aan de Hulleweg 5b. 

De Kruisberg
Ook de voormalige gevangenis De Kruisberg staat op zijn lijst. Het complex kent een geschiedenis die teruggaat tot de vijftiende eeuw. Tijdens de Tweede Wereldoorlog gebruikte de Duitse Sicherheitsdienst het gebouw als gevangenis voor honderden verzetsmensen en geallieerde militairen.

Stichting Doetinchem Herdenkt laat bezoekers onder meer de authentiek ingerichte cel van verzetsvrouw Iet Gerritsen en de voormalige luchtplaats zien. Ook zijn er oorlogsfoto’s van Jan Massink en verhalen van de 71 gevangenen die vanuit De Kruisberg zijn gefusilleerd.

Volgens Klein Bluemink liggen er inmiddels plannen bij een ontwikkelaar om het complex en het omliggende terrein aan te pakken, onder meer met een landschappelijke tuin. De Kruisberg is zondag van 13.00 tot 17.00 uur geopend. 

Catharinakerk
De Catharinakerk aan het Simonsplein is een derde blikvanger. De bouw begon omstreeks 1200. Na zware beschadigingen tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het gebouw herbouwd. Tegenwoordig wordt de kerk naast erediensten ook gebruikt voor kunst en cultuur.

Zaterdag is er een doorlopende presentatie over de toekomst van de kerk na de voorgenomen overname door Stichting Catharina Doetinchem in 2027. Tussen 11.00 en 12.30 uur treden twee Oekraïense vluchtelingen op en vanaf 13.30 uur klinkt het monumentale Flentrop-orgel. De kerk is geopend van 10.00 tot 16.00 uur. 

Gasthuyskapel alsnog toegevoegd
De vierde locatie is de Gasthuyskapel aan de Gasthuissteeg, de voormalige Lutherse kerk. De vijftiende-eeuwse kapel wordt tegenwoordig gebruikt voor bruiloften, evenementen en bijeenkomsten. De locatie stond nog niet in het eerder gepubliceerde programma. “Klopt dat die er niet opstaat, laatste moment toegevoegd”, bevestigt klein Bluemink. De kapel is zondag van 11.00 tot 15.00 uur geopend.

Hier vindt donderdag 10 september ook de officiële openingsavond plaats. De bijeenkomst is vrij toegankelijk. De ontvangst begint om 18.45 uur en om 19.00 uur verricht wethouder Jorik Huizinga de opening. Daarna volgen de film over De Pol en een bijdrage van theatermaker en schrijver Jos Spijkers over de Lutherse kerk.

Het volledige programma, inclusief routes en openingstijden, staat op Open Monumentendag Doetinchem website en in het Doetinchems Vizier van vorige week.

openmonumentendag.nl
pompstationdepol.nl
doetinchemherdenkt.nl
catharinacultureel.nl