Dreigende energiecrisis

Burgemeester, door de oorlog in het Midden-Oosten dreigt een energiecrisis. Wat kan die betekenen voor ons land?
“Onze eigen energievoorraad is zeer beperkt. We hadden een groot gasveld maar dat is nu nagenoeg gesloten. Er zijn nog een paar kleine gasvelden waar nog een beetje gas uit komt maar in het algemeen is onze afhankelijkheid van buitenlandse leveringen groter geworden. Nederland legt jaarlijks een voorraad energie aan, een soort ijzeren voorraad, maar die staat nu onder druk terwijl het niet echt een koude winter was. Het gas dat we gebruiken komt van overal uit de wereld. Dat nu een deel van de olieaanvoer is afgesneden zien we terug in de prijzen. Ik heb overigens wel het idee dat de marktwerking een beetje doorslaat. Het oplopende prijsniveau lijkt mij ernstiger dan wat de echte voorraad rechtvaardigt.”

Welke sectoren en wie worden het hardst getroffen?
“De consumenten worden behoorlijk hard getroffen, maar er is ook veel energie-intensieve industrie die last heeft van de gestegen energieprijzen. Door de prijsstijging van gas- en olie zijn ook andere grondstoffen en halfproducten duurder geworden waardoor de eigen producten in prijs zijn gestegen. Er is ook onrust in de wereldhandel. Ik hoor nu al dat er bedrijven zijn waarvan een deel van de orderportefeuille in de wacht is gezet of afgebeld als gevolg van de toenemende onzekerheid in de markt.”

Wat kan de regering doen en heeft de gemeente een plan voor een mogelijke crisis?
“Het gaat in de eerste plaats om een nationaal vraagstuk waar afgelopen week in de Kamer over is gedebatteerd om een prijspeilbeperking ten behoeve van de consumenten te bereiken. Hoe dat moet daar is men het nog niet over eens; via accijnsbeperking, toeslagen of door middel van de BTW. Het debat heeft nog niet tot actie geleid. Als gemeente zetten wij vooral in op duurzaamheid waardoor het energieverbruik kan worden beperkt. Door deze dreigende crisis zien we hoe belangrijk dat is.”

Is het denkbaar dat we over een tijdje zonder gas komen te staan? 
“Waarschijnlijk niet op zeer korte termijn maar voor mij is ook duidelijk dat hoe langer de cisis duurt het risico toeneemt. Eén ding is wel heel duidelijk dat dit een oorlog is die de economie sterk verstoort en die een langere invloed heeft dan tot de dag dat de oorlog is beëindigd. Een serieus te nemen instantie zoals het Internationaal Energieagentschap IAE waarschuwt al dat we erg zuinig moeten zijn met het gebruiken van energie. De lange termijneffecten zullen nog lang voelbaar zijn.”

Moeten we op energie en vervoer gaan bezuinigen door weer thuis te gaan werken?
“Het gaat niet alleen om de energie om een werkruimte in het gemeentehuis te verwarmen maar ook om de brandstof en de kosten daarvan voor het vervoer naar het werk. De vergoeding voor gereden kilometers voor woon-werkverkeer dekt al lang niet meer de echte kosten. Het is nu nog niet aan de orde maar ons kan als werkgever gevraagd worden wat we daarvan vinden. De belastingvrije reiskostenvergoeding is niet meer toereikend en landelijk wordt dit door de vakbonden al aangekaart. Binnen het gemeentehuis is er nog geen draaiboek voor een nieuwe periode van thuis werken.”

Experts denken dat de crisis nog lang kan aanhouden. Waar moeten we rekening mee houden?
“Ik durf dat nu nog niet te zeggen maar wel dat we rekening zullen moeten houden met een na-ijleffect dat nog langere tijd kan aanhouden.”

Tekst: Bert Vinkenborg