Desinformatie

Burgemeester, we leven in een informatiemaatschappij. Behalve informatie soms ook desinformatie. Wat houdt dat in?
“Dat is een soort containerbegrip. Het kan foute informatie zijn of overbodige maar ook misleidende informatie. Over het algemeen is het niet positief. We komen uit tijden dat er misschien te weinig informatie was en we slecht geïnformeerd waren omdat de beschikbaarheid te wensen overliet. Nu is er soms veel te veel informatie. Het aantal ‘zendmasten’ is enorm toegenomen, bijna iedereen is tegenwoordig verstrekker van informatie en pretendeert dat die juist is. Desondanks kan er een zweem van juistheid omheen hangen zodat mensen erop af gaan en er op vertrouwen met alle gevolgen van dien. Door de kracht van de sociale media kunnen mensen in een roes komen van steeds verder gaande desinformatie waardoor ze verkeerde dingen gaan geloven en daarop vertrouwen.”

Hoe kun je desinformatie herkennen?
“Dat is soms lastig. De hoeveelheid desinformatie en het aantal mensen dat daar gevoelig voor is nemen enorm toe. Ik ben nog van de generatie die ook graag de krant leest. Dat zijn altijd kranten met verschillende perspectieven op de sociale en economische werkelijkheid. Dan kun je prima je eigen afweging maken en er iets mee doen. Breed geïnformeerd zijn is belangrijk, maar je moet die infomattie wel wegen. De feitelijke informatie moet gewoon kloppen en de weging daarvan kan natuurlijk verschillen. Tegenwoordig wordt ook regelmatig aan feiten getornd. Herkenning is soms best ingewikkeld.”

Kunnen we allemaal met desinformatie worden geconfronteerd?
“Het is een feit dat we er allemaal mee geconfronteerd kunnen worden. Zeker de mensen die actief zijn op sociale media of in een bepaalde kring verkeren. . Uitbannen van desinformatie via sociale media is niet te doen. Landelijk is er een discussie over het verbod van sociale media voor jonge kinderen. Bij hen is het echt een probleem omdat ze al op jonge leeftijd ermee worden geconfronteerd en hun gedrag erdoor wordt beïnvloed. Alle kanalen filteren, objectiveren en doorspelen is haast ondoenlijk. De vraag is of het gevaar bij de bron zit en dat je het daar moet aanpakken of dat je de mensen beter moet wapenen tegen alle onzin die op hen afkomt zodat ze tot een beter oordeel kunnen komen. Een totaalverbod gaat niet werken maar we moeten er wel voor zorgen dat de overheid altijd met objectieve informatie komt. We moeten meer investeren om mensen beter te bereiken met informatie.”

Maakt u zich daar zorgen over?
“Als het gaat om de temperatuur in de samenleving, het vertrouwen in de toekomst en het vertrouwen in de overheid en of je bereid bent je hand uit te steken en polarisatie tegen te gaan dan denk ik dat de enorme groei van desinformatie een gevaarlijke ontwikkeling is. Je kunt het niet op zijn beloop laten.”

Wat is het effect in het maatschappelijk verkeer en tussen mensen onderling?
“Bij sommige onderwerpen zien we dat desinformatie polariseert. Dat kan landelijk maar ook lokaal zijn. Sommige informatie is gewoon feitelijk. Maar ik wil daar nog aan toevoegen dat er ook informatie kan zijn van persoon tot persoon die anders wordt geobjectiveerd. Ze zien beide hetzelfde maar interpreteren het verschillend.”

Wat kunnen we ertegen doen?
“Vertrouw niet blind op alle informatie die je wordt gepresenteerd. Kijk er doorheen en vraag je af wat de bron is en of die betrouwbaar is.”

Tekst: Bert Vinkenborg