Gemeenteraad

Burgemeester, in maart 2026 zijn er weer gemeenteraadsverkiezingen. De nieuwe raad telt ongetwijfeld nieuwe leden. Wat moet een raadslid kunnen en kennen om die functie te vervullen?
“Er zijn geen opleidingseisen voor het raadslidmaatschap. Dus in beginsel kan iedereen het worden en zo werkt het ook in een democratie. Het helpt wel als je geïnteresseerd bent in wat er in de gemeente speelt en daar ook een opvatting over hebt. Dat je die kunt verwoorden, dat je het leuk vind je te verdiepen in onderwerpen of in personen en organisaties. Betrokkenheid en nieuwsgierigheid zijn wel de belangrijkste eigenschappen van een raadslid. Elk raadslid hoeft niet goed van de tongriem gesneden te zijn, maar het maakt het raadswerk wel aantrekkelijk als je verbaal vaardig bent. Een belangrijk deel van het raadswerk is het onder woorden brengen van wat je ergens van vindt om daarover met anderen de discussie te kunnen aangaan. Als je teruggaat in de historie van de democratie dan hoort welsprekendheid daar bij.”

Krijgen nieuwe raadsleden steun van de gemeente?
“Het begint bij de politieke partijen die meedoen aan de verkiezingen. Die moeten voldoende zorg dragen dat er gekwalificeerde mensen op hun lijst komen. Naar het zich nu laat aanzien komen er voor de komende verkiezingen weer nieuwe partijen bij. Aangekondigd zijn Volt en BBB. De partijen zijn in de eerste plaats verantwoordelijk voor het werven van mensen. Als die eenmaal in de raad komen dan voelen wij als gemeente ons daar ook verantwoordelijk voor. Wij bieden nieuwe raadsleden een programma aan waarin aandacht is voor waar de gemeente over gaat; waar krijg je als raadslid allemaal mee te maken. In de periode tussen de verkiezingen en de zomer bieden wij de raadsleden cursussen aan. Wij blijven aandacht houden voor opleiding en training om nieuwe raadsleden in staat te stellen hun rol zo goed mogelijk te vervullen. De praktijk is dat ze ook ‘vlieguren’ moeten maken. Een enkeling heeft het vanaf dag één zo in de vingers dat hij of zij het supergoed doet, maar de meesten hebben toch wel tijd nodig om in hun rol te groeien. Voor mijzelf was het niet anders. Toen ik begon als piepjong statenlid was ik zo nerveus dat ik bijna niet uit mijn woorden kwam.”

Hoeveel animo is er voor het raadslidmaatschap?
“Daar hoor ik wisselende berichten over. Er is volgens mij geen partij waar het dusdanig storm loopt dat er sprake is van een dubbele overtekening van het aantal beschikbare plaatsen. Het is zoeken naar geschikte kandidaten met voldoende talent om in de raad te komen. Dat proces proberen wij te ondersteunen door ook dit jaar weer de cursus Politiek Actief aan te bieden waarin wij mensen bekend maken met het raadswerk. Een kleine vijftig mensen hebben daaraan deelgenomen. Uit ervaring weten wij dat een aantal van hen ook echt politiek actief wordt bij een partij en in de raad komt. Van de huidige raadsleden heeft een aantal die cursus destijds ook gedaan.”

Zijn er gedragsregels waaraan een raadslid zich moet houden?
“Je moet het met basisfatsoen doen. Bij debatten op de bal en niet op de man spelen. Ook buiten de raadszaal moet je normaal met elkaar om kunnen gaan. We hebben een reglement van orde waarin staat wat wel en wat niet mag. Ik heb het nooit bij me, maar ik heb het de afgelopen acht jaar ook niet hoeven te gebruiken.”

Tekst: Bert Vinkenborg

.