Nederland van het stikstofslot

Burgemeester, het kabinet heeft een maatregelenpakket gepresenteerd om Nederland van het stikstofslot te halen. Wat zijn de beoogde doelen?
“Door de neerslag van stikstof kunnen veel activiteiten geen doorgang vinden. Bijvoorbeeld nieuwbouwplannen voor woningbouw, plannen voor bedrijventerreinenen verbetering van de infrastructuur. Om dat weer mogelijk te maken moet de stikstof die neerdaalt minder worden. Daar heeft het kabinet over nagedacht en er blijkt dathet maatregelenpakket, met name in de landbouw, dat nu op tafel ligt het grootste effect heeft. Dit moest worden gedaan door druk vanuit Europa. Nederland heeft nog heel lang een uitzonderingspositie bekleed. Europa heeft gezegd dat Nederland met plannen moet komen. Het vorige kabinet is daar niet in geslaagd. Nu ligt er weer een nieuw plan en de belanghebbenden komen in opstand, met name uit de agrarische sector.”

Kan de kamer nog bijsturen?
“Ik denk dat het kabinet inziet dat plannen met een breed draagvlak het meest kansrijk en dus het effectiefst zijn.”

Het gaat bij boeren over langjarige plannen en investeringen voor hun bedrijf. Is dat het belangrijkste knelpunt?
“Voor een aantal boeren betekenen ook de bijgestuurde plannen dat ze met hun bedrijf moeten stoppen. Voor hen zit daar de pijn. Voor de betrokkenen gaat het vaak om een familiebedrijf dat soms al generaties lang door dezelfde familie wordt gerund. Voor beleidsmakers gaat het om het stelsel, maar voor agrariërs gaat het om hún bedrijf en hún familie. Daar zit het spanningsveld. Je kunt wel veel bedenken maar de effecten daarvan dalen op hún erf neer. “

Is er een pijnloze manier om dit op te lossen?
“Ik denk dat het heel moeilijk wordt om dit pijnloos te doen. Als je vindt dat je hier wat aan moet doen dan is dat bijna niet mogelijk zonder dat het links of rechts pijn doet. We moeten wel in gesprek gaan en blijven met degenen waar de pijn wordt ervaren om met hen te kijken hoe we die pijn weg kunnen nemen. In onze benadering moeten we van macro naar micro in onze dialoog met de sector en de belanghebbenden. Dat is misschien wel een veel moeilijker vraagstuk dan de hele asiel- en immigratiediscussie die we in ons land voeren. Ik denk, als je dit wilt oplossen dat het prima kan maar dat je bijna op individueel niveau een plan moet maken. Waar tref je een boerenfamilie, wat kun je voor die familie betekenen als ze door willen gaan met boeren om dat mogelijk te maken of als ze bereid zijn te stoppen hoe je dat kunt doen zodat er voor hen nog toekomst is.”

Wat betekenen deze plannen voor onze regio?
“Ons landschap wordt al eeuwenlang voor een groot deel door boeren beheerd die daar hun stempel op drukken. Dat lijkt mooi en romantisch maar heel veel boerenbedrijven zitten tot over hun oren in de schulden. Als je mensen geen perspectief biedt dan is het niet raar als ze bokkensprongen gaan maken. Demonstreren hoort geweldloos en respectvol te zijn maar we dreigen nu in een hoek te komen waar moeilijk uit is te komen. Het voorstel moet nog door de Kamer en een deel van de agrarische sector blijft aan tafel, maar een ander deel kiest voor protest zoals we onder meer in Brabant hebben gezien. “

Hoe staan de belangenorganisaties hierin?
“LTO Nederland en het NAJP voeren nog overleg met het kabinet over het maatregelenpakket. Voor de andere boerenorganisaties is het al een brug te ver.”

Tekst: Bert Vinkenborg