Bescherming vitale infrastructuur

Burgemeester, we lezen en horen het steeds vaker. De vitale infrastructuur ia gevoelig voor sabotage en terrorisme. Wat is vitale infrastructuur precies?
“Tot de vitale infrastructuur rekenen we alle processen, diensten en producten die noodzakelijk zijn om het maatschappelijk verkeer in de benen te houden. Het begrip maatschappelijk is daarbij heel breed. Als dat niet meer functioneert dan ontstaat ontwrichting, Dat gaat over zaken als het energienetwerk, de drinkwatervoorziening en de bancaire systemen om een paar voorbeelden te noemen. Een voorbeeld uit de actualiteit. De verdenking dat een Duitse milieuactivist het transformatorstation in Langerak buiten werking wilde stellen.. Een groot deel van Oost-Nederland zou dan van stroom zijn afgesneden. Andere recente voorbeelden zijn de bezetting van de A12 bij Zevenaar en de stalen buizen op de spoor. Dat leidt tot uren, zo niet dagen, verkeersproblemen en dat is behoorlijk ontwrichtend. Met een auto kun je nog omrijden maar als je met de trein reist kun je bijna geen kant meer op.”

Is bescherming ervan een overheidstaak?
“Heel veel van de vitale infrastructuur is eigendom van of wordt beheerd door de overheid, maar niet uitsluitend. Soms zijn het publiek-private instellingen, soms helemaal privaat. Als het bancaire systeem uitvalt dan zijn de grote banken daar primair voor verantwoordelijk, maar voor drinkwater zijn bedrijven die in overheidshanden zijn verantwoordelijk. Een ander voorbeeld. De digitale infrastructuur die is helemaal in handen van private ondernemingen. Soms gaat het over publieke maar soms ook over private organisaties. Nationale weerbaarheid is echt een groot thema waarbij de rijksoverheid en de private organisaties met elkaar aan tafel zitten om de infrastructuur te beschermen. We hebben het dan over sectoren als drinkwater, energie en de grote ICT-dienstverleners, defensie en de gemeenten en ga zo maar door.”

Hoe is het met onze weerbaarheid gesteld?
“In de nationale weerbaarheidsstrategie staat ook wat we lokaal kunnen doen en als er zich iets voordoet hoe we moeten handelen. Het is een gezamenlijke verantwoordelijkheid waarbij het Rijk de regie pakt. Er is ook een nadrukkelijke koppeling aan onze veiligheidsdiensten bij het verzamelen van informatie en het voorkomen van aanvallen op de vitale infrastructuur. “.

Is de dreiging nu groter dan vroeger?
“In de huidige samenleving komt veel informatie ook terecht bij mensen die daar minder goede bedoelingen mee hebben. Als je ziet wat je tegenwoordig kunt fabriceren met AI en wat nauwelijks nog van echt is te onderscheiden dan kun je een idee krijgen wat de gevolgen kunnen zijn. Het is niet zo dat alleen domme mensen daarin trappen; het kan iedereen overkomen. “

Wat zijn voorbeelden in onze gemeente en regio?
“Bijna alle voorbeelden die je kunt bedenken over de kwetsbaarheid van de moderne infrastructuur kunnen zich ook voordoen in Doetinchem of de regio. Het is goed om daarbij te zeggen dat onze veiligheidsdiensten daarop oefenen om ons daar zo goed mogelijk op te prepareren. In de nationale weerbaarheidsstrategie staat ook wat we lokaal kunnen doen en als er zich iets voordoet hoe we moeten handelen.”

Wat kunnen inwoners doen?
“Wees je je ervan bewust dat zich vervelende dingen kunnen voordoen en bereid je voor. Kijk op de website van Denk Vooruit (denkvooruit.nl) hoe je je kunt voorbereiden op een noodsituatie.”

Tekst: Bert Vinkenborg